کتاب شرم نوشته سلمان رشدی ترجمه مهدی سحابی

خلاصه داستان :

داستان عمدتاً در یک کشور خیالی به نام «پکاویستان» (که به وضوح الهام‌گرفته از پاکستان است و «در زاویه‌ای جزئی نسبت به واقعیت» قرار دارد) و شهر مرزی «کیو» (Q، الهام‌گرفته از کوئتا) رخ می‌دهد. راوی یک مهاجر/ناظر در لندن است که گاهی به این کشور سر می‌زند.

محور اصلی داستان حول عمر خیام شکیل (Omar Khayyam Shakil) می‌چرخد: پسری که توسط سه خواهر منزوی و مرموز بزرگ شده و در خانه‌ای قدیمی به نام «نیشاپور» (مرتبط با شاعر عمر خیام) زندگی می‌کند. او با دستور مادرانش بزرگ می‌شود که هرگز «شرم» (sharam) را احساس نکند و زندگی‌ای «بی‌شرم» اما موفق (به عنوان ایمونولوژیست) داشته باشد.

در کنار او، داستان خانواده‌های قدرتمند سیاسی مثل اسکندر هاراپا (الهام‌گرفته از ذوالفقار علی بوتو) و ژنرال رضا حیدر (الهام‌گرفته از ژنرال ضیاءالحق) روایت می‌شود که درگیر رقابت، کودتا، دیکتاتوری و تحولات سیاسی پاکستان (از جمله جنگ منجر به استقلال بنگلادش) هستند. شخصیت کلیدی دیگر سوفیا زنوبیا است که نماد شرم انباشته‌شده جامعه می‌شود.

جوایز :

• نامزد جایزه بوکر ۱۹۸۳.
• برنده جایزه Prix du Meilleur Livre Étranger فرانسه.

این رمان به عنوان یکی از آثار مهم ادبیات پسااستعماری شناخته می‌شود و سبک روایی پیچیده، digressions (انحرافات راوی) و blending واقعیت و خیال آن برجسته است.

ترجمهٔ معروف به فارسی توسط مهدی سحابی است که توسط انتشارات تندر چاپ شده (چاپ‌های قدیمی از دهه ۶۰ شمسی). این کتاب در ایران در برخی دوره‌ها مورد توجه قرار گرفت اما به دلیل محتوای سیاسی-اجتماعی، دسترسی به آن گاهی محدود بوده.